Bé trai vui vẻ tại Phòng khám Tai Mũi Họng Bác Sĩ Hiệu Long Biên sau đợt điều trị viêm tai
Màng nhĩ thủng trong viêm tai giữa cấp thường tự liền — khi tai được làm sạch và theo dõi đến nơi.

Con khóc gần hết đêm, hai tay cứ đưa lên tai. Gần sáng con bỗng nín và ngủ thiếp đi, bạn thở phào. Rồi sáng ra, bạn thấy gối ướt một mảng dịch vàng có mùi hôi. Câu hỏi đầu tiên bật ra trong đầu gần như luôn là: “Con có bị điếc không?” Bài viết này trả lời câu hỏi đó, và cả một câu khác quan trọng không kém.

Mục lục nội dung
  1. Gối ướt dịch vàng vào buổi sáng
  2. Hai hiểu lầm trái ngược về cùng một chuyện
  3. Buổi khám: nhìn rõ lỗ thủng trên màn hình
  4. Sự thật: đây là một giai đoạn của viêm tai giữa cấp
  5. Những ngày khó, và một lời khuyên trong nhà
  6. Cảnh báo: khi nào cần đưa con đi khám ngay
  7. Tấm ảnh chị lưu trong điện thoại
  8. Câu hỏi thường gặp về chảy mủ tai và thủng màng nhĩ

1. Gối ướt dịch vàng vào buổi sáng

Chị Hương chỉ mong một điều: tai con không bị hỏng, con vẫn nghe tốt và lớn lên bình thường như mọi đứa trẻ khác.

Bé Cốm 18 tháng tuổi khóc gần hết đêm, hai tay cứ đưa lên tai. Gần sáng con bỗng nín, rồi ngủ thiếp đi. Chị thở phào — cuối cùng thì con cũng ngủ được, chắc cơn đau đã qua.

Đến khi bế con dậy, chị thấy gối ướt một mảng dịch vàng, có mùi hôi. Tay chị run lên.

Chị gọi cho phòng khám, giọng hoảng loạn: “Thủng tai rồi. Con có bị điếc không bác sĩ?”

2. Hai hiểu lầm trái ngược về cùng một chuyện

Quanh tình huống này có hai hiểu lầm đi ngược chiều nhau, và cả hai đều hay gặp:

“Hết đau là khỏi rồi.” Thật ra con hết đau là vì màng nhĩ vừa thủng: mủ thoát được ra ngoài nên áp lực trong tai giảm xuống. Cơn đau biến mất không phải vì bệnh đã hết, mà vì cái túi đang căng đã được xả.

“Viêm tai một lần là hỏng tai, điếc luôn.” Nỗi sợ này khiến nhiều mẹ hoảng loạn và lao đi tìm đủ cách chữa truyền tay trong đêm, thay vì làm việc đơn giản nhất là đưa con đi khám.

3. Buổi khám: nhìn rõ lỗ thủng trên màn hình

Ở phòng khám, chúng tôi soi tai cho Cốm và cho chị Hương cùng nhìn: một lỗ thủng nhỏ trên màng nhĩ, mủ đọng trong ống tai. Kỹ thuật viên làm sạch tai dưới nội soi — nhìn rõ đến đâu làm đến đó, không mò mẫm.

Sau đó bác sĩ điều trị cả mũi họng, vì mũi mới là nơi đợt bệnh này bắt đầu. Thuốc nhỏ tai chỉ được dùng khi bác sĩ đã xác định có thủng nhĩ và chỉ định đúng loại phù hợp.

Chị Hương nhìn màn hình rồi hỏi: “Cái lỗ này có tự lành không bác sĩ?” — và đó là câu hỏi đúng nhất chị có thể hỏi lúc ấy.

4. Sự thật: đây là một giai đoạn của viêm tai giữa cấp

Viêm tai giữa cấp ở trẻ thường đi qua ba giai đoạn:

  1. Ủ bệnh: thường xuất hiện sau vài ngày con sổ mũi.
  2. Toàn phát: dịch và mủ dồn lại trong tai giữa, màng nhĩ phồng căng. Con đau nhiều, sốt, quấy khóc — đây là giai đoạn khổ nhất.
  3. Tháo mủ: màng nhĩ thủng một lỗ nhỏ, mủ chảy ra ống tai, áp lực giảm nên con đỡ đau.

Màng nhĩ thủng trong viêm tai giữa cấp thường tự liền sau khi được điều trị ổn định. Vì vậy nỗi lo “điếc vĩnh viễn” trong phần lớn trường hợp là không cần thiết. Nhưng để màng nhĩ liền tốt, tai cần được làm sạch, điều trị đúng và kiểm tra lại — không phải để yên rồi chờ.

Hiểu cho đúng: Có những trường hợp màng nhĩ phồng căng, con đau dữ dội mà chưa thủng. Khi đó bác sĩ có thể cân nhắc chích rạch màng nhĩ để dẫn lưu, giúp con bớt đau và tránh một lỗ thủng không kiểm soát. Đây là thủ thuật được chỉ định sau khi khám, cho từng ca cụ thể, không phải việc làm cho mọi bé.

Bố bế con đến tái khám tại Phòng khám Tai Mũi Họng Bác Sĩ Hiệu Long Biên
Giai đoạn chảy mủ cần tái khám đúng hẹn, thường 3–5 ngày một lần, cho đến khi màng nhĩ liền.

Đọc thêm: Tai chảy dịch kéo dài: khi viêm tai giữa thành mạn tính

5. Những ngày khó, và một lời khuyên trong nhà

Mấy ngày đầu, chị Hương phải đưa con đi làm sạch tai theo lịch. Con quấy, chị mệt, công việc dồn lại.

Rồi bà ngoại bảo: “Nhỏ dầu vào tai cho nhanh khô.” Chị nhắn hỏi phòng khám trước khi làm. Điều dưỡng nhắc rõ: không tự nhỏ bất cứ thứ gì vào tai khi chưa hỏi bác sĩ, giữ tai khô và sạch, không dùng tăm bông ngoáy sâu.

Một tin nhắn mất ba mươi giây đã tránh được một việc có thể làm hỏng cả quá trình điều trị.

6. Cảnh báo: khi nào cần đưa con đi khám ngay

Chảy mủ tai là dấu hiệu cần được bác sĩ xem. Nhưng có những dấu hiệu cần đi ngay, không chờ đến giờ hành chính:

Dấu hiệu cần đưa con đi khám ngay
  • Sưng đỏ, đau sau tai, vành tai bị đẩy ra trước — nghi biến chứng.
  • Méo miệng, mặt lệch một bên.
  • Con li bì, cổ cứng, co giật.
  • Trẻ dưới 6 tháng sốt hoặc đau tai.
  • Chảy mủ tai kèm sốt cao không giảm.

Chăm tai tại nhà trong lúc chờ khám hoặc đang điều trị: giữ tai khô, sau khi tắm lau nhẹ phía ngoài bằng khăn mềm · không dùng tăm bông hay vật nhọn ngoáy sâu · không tự nhỏ dầu, thuốc hay “bài thuốc” nào vào tai khi chưa hỏi bác sĩ · tránh để nước vào tai · tiếp tục vệ sinh mũi nhẹ nhàng, không xì mũi mạnh · tái khám đúng hẹn, thường 3–5 ngày trong giai đoạn chảy mủ.

Đọc thêm: Bản đồ Cờ đỏ: khi nào cần bế con đi cấp cứu ngay

7. Tấm ảnh chị lưu trong điện thoại

Đến lần tái khám, tai Cốm đã khô. Lần soi sau đó, chị Hương được xem màng nhĩ của con đã liền.

Chị chụp lại màn hình, lưu vào điện thoại, rồi nói một câu rất thực tế: “Để lần sau em biết tai con bình thường trông thế nào.” Tôi nghĩ đó là việc nhiều bố mẹ nên làm.

Đang đau dữ dội bỗng hết đau kèm chảy mủ chưa phải là khỏi. Đó là lúc cần đưa con đi khám, để tai được làm sạch và theo dõi đến khi màng nhĩ liền.

8. Câu hỏi thường gặp về chảy mủ tai và thủng màng nhĩ ở trẻ

8.1. Con thủng màng nhĩ có bị điếc vĩnh viễn không?

Trong viêm tai giữa cấp, lỗ thủng thường nhỏ và thường tự liền khi con được điều trị và theo dõi đúng. Nghe kém trong giai đoạn này phần lớn là tạm thời và cải thiện khi tai sạch, màng nhĩ liền. Điều cần tránh là bỏ dở giữa chừng vì thấy con đã hết đau.

8.2. Con hết đau rồi có cần đi khám nữa không?

Có, và đây là điểm quan trọng nhất của cả bài. Hết đau trong tình huống chảy mủ thường có nghĩa là màng nhĩ vừa thủng, chứ không phải bệnh đã khỏi. Tai cần được làm sạch và kiểm tra lại cho đến khi bác sĩ xác nhận màng nhĩ đã liền.

8.3. Có được tự mua thuốc nhỏ tai cho con không?

Không nên. Thuốc nhỏ tai có nhiều loại, và loại dùng được khi màng nhĩ còn nguyên lại khác với khi màng nhĩ đã thủng. Vì mẹ không thể tự nhìn thấy màng nhĩ của con, việc tự mua thuốc nhỏ là một canh bạc không cần thiết. Hãy để bác sĩ soi rồi mới quyết định.

8.4. Khi con đang chảy mủ tai thì tắm gội thế nào?

Vẫn tắm gội bình thường nhưng giữ tai khô: tránh để nước chảy vào tai, sau khi tắm lau nhẹ phía ngoài bằng khăn mềm, không nhét bông sâu vào ống tai. Không cho con đi bơi trong giai đoạn này cho đến khi bác sĩ xác nhận tai đã ổn.

8.5. Chích rạch màng nhĩ có đau không, có phải ca nào cũng làm?

Không phải ca nào cũng làm — đây là thủ thuật được chỉ định cho từng trường hợp cụ thể, thường khi màng nhĩ phồng căng và con đau dữ dội. Mục đích là dẫn lưu mủ để con bớt đau và bệnh được kiểm soát tốt hơn. Bác sĩ sẽ giải thích cụ thể với gia đình trước khi làm.

Đặt lịch khám Tai Mũi Họng tại Long Biên

Nếu con đang chảy dịch tai hoặc vừa hết đau tai một cách đột ngột, anh chị hãy đặt lịch khám sớm. Ở phòng khám, mẹ sẽ được xem màng nhĩ của con trên màn hình ở mỗi lần khám, để biết tai con đang ở giai đoạn nào.

Phòng khám Tai Mũi Họng Bác Sĩ Hiệu Long Biên
Địa chỉ: 441A Đường Bát Khối, Long Biên, Hà Nội
Hotline / Zalo: 0378 264 456 – 0395 264 456

ThS.BS Phùng Tiến Hiệu
Người biên soạn

ThS.BS Phùng Tiến Hiệu

Bác sĩ chuyên khoa Tai – Mũi – Họng, 19 năm kinh nghiệm, từng công tác tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Hiện là Giám đốc Phòng khám Tai Mũi Họng Bác sĩ Hiệu Long Biên.

Xem thêm về bác sĩ →

Nội dung bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đưa người bệnh tới cơ sở y tế để được bác sĩ trực tiếp thăm khám.