Có bao giờ bạn bị một bên tai cứ ù ù, nằng nặng như có vật gì mắc kẹt bên trong, đi kèm những cơn ngứa dai dẳng cứ tái đi tái lại? Bạn ra tiệm nhờ ngoáy tai cho “đã”, nhưng chỉ vài hôm là đâu lại vào đấy. Nếu câu trả lời là “có”, bạn không hề đơn độc — và câu chuyện của anh H. dưới đây có lẽ sẽ khiến bạn thấy một phần mình trong đó.
Mục lục nội dung
- Quyết định “khó hiểu” của người đàn ông xứ Quảng
- Niềm tin được xây trong âm thầm suốt gần hai năm
- Buổi khám không vội và lần đầu “nhìn thấu” đôi tai
- Sự thật về chàm cửa tai và chuyện “ngoáy tai cho đã”
- Điều đáng tin nhất: nói thật cả những điều mình không hứa được
- Cảnh báo: khi nào tuyệt đối không nên tự chữa
- Cái kết: đường về, trong tai không còn tiếng ù
- Câu hỏi thường gặp về ngứa tai, chàm cửa tai và ráy tai
1. Quyết định “khó hiểu” của người đàn ông xứ Quảng
Có những quyết định mà người ngoài nhìn vào sẽ thấy khó hiểu. Anh H., một người đàn ông ở Đồng Hới, Quảng Bình, một buổi sáng đầu tháng Tám đã lên ô tô đi suốt tám tiếng đồng hồ ra Hà Nội — chỉ để khám tai. Khám xong, anh lại quay đầu về ngay trong ngày. Tám tiếng đi, tám tiếng về, cho một việc mà nhiều người vẫn nghĩ “ra tiệm ngoáy tai là xong”.
Nhưng với anh, nó không hề nhỏ. Suốt cả tháng trời, một bên tai cứ ù ù, nằng nặng như có vật gì mắc kẹt bên trong. Rồi hai tai thì ngứa — ngứa dai dẳng, tái đi tái lại, cứ mỗi lần đi tắm biển về là lại bùng lên. Nỗi khó chịu ấy người ngoài chẳng nhìn thấy, nhưng nó gặm nhấm anh từng ngày.
Anh chia sẻ, giọng như trút được gánh nặng: “Khó chịu cả tháng nay, tôi mong ra để gặp bác để lấy.”
2. Niềm tin được xây trong âm thầm suốt gần hai năm
Điều đưa anh vượt gần năm trăm cây số không phải một lời quảng cáo. Đó là niềm tin được xây trong âm thầm suốt gần hai năm. Từ lâu anh đã quen xem kênh Tai Mũi Họng của chúng tôi trên YouTube — từ cái thời những đoạn clip gắp hóc xương cá, soi tai, lấy ráy tai còn chưa nhiều người biết.
Đêm đêm, anh xem. Không phải quảng cáo hoa mỹ, mà là những ca bệnh thật, cách chúng tôi soi từng chút một trong ống tai và giải thích cặn kẽ từng nguyên nhân. Xem mãi thành quen, thành tin. Và khi chính đôi tai mình lên tiếng, anh biết mình muốn tìm ai.
3. Buổi khám không vội và lần đầu “nhìn thấu” đôi tai
Buổi sáng hôm ấy ở phòng khám diễn ra không vội vàng. Tôi hỏi anh từng chút: ngứa bên nào, bao lâu rồi, có đau không, có chảy dịch không, tắm biển về có nặng hơn không. Rồi tôi đưa ống nội soi vào, mời anh cùng nhìn lên màn hình.
Lần đầu tiên, anh thấy tận mắt cái đang làm khổ mình. Ở cửa tai, cả hai bên, là những mảng da bong tróc, dày lên. Đó là chàm cửa tai — một tình trạng viêm da mạn tính do cơ địa. Cứ đợt nào cơ thể mệt, nước biển táp vào là nó lại ngứa, lại bong. Đấy là lý do bao lâu nay nó cứ “hết rồi lại bị” — không phải anh xui, mà là bản chất của bệnh cơ địa.
Còn cái tai ù cả tháng? Bên trong là một nút ráy cứng đã cọ vào thành ống tai gây nề đỏ. Tôi nhẹ nhàng lấy nó ra — anh gần như không thấy đau. Màng nhĩ thì vẫn đẹp, không tổn thương. Vừa lau xong, anh buột miệng: “Ơ, nó thông cả sang mũi, nghe nhẹ cả người.”
4. Sự thật về chàm cửa tai và chuyện “ngoáy tai cho đã”
Rất nhiều người nghĩ ngứa tai là do “bẩn”, nên càng ngứa càng ngoáy. Nhưng với chàm cửa tai, ngoáy chính là đổ thêm dầu vào lửa: mỗi lần ngoáy là một lần làm trầy lớp da vốn đã viêm, khiến nó ngứa hơn, bong hơn và dễ nhiễm trùng hơn. Vòng luẩn quẩn “ngứa — ngoáy — càng ngứa” cứ thế kéo dài.
Hiểu cho đúng: Ráy tai không phải là chất bẩn. Nó là hàng rào bảo vệ tự nhiên của ống tai, có tính kháng khuẩn và cơ chế tự đẩy ra ngoài. Ngoáy tai thường xuyên bằng tăm bông hay dụng cụ ở tiệm không làm tai “sạch hơn” — mà thường đẩy ráy vào sâu, làm trầy da và gieo mầm viêm.
Với cơ địa như của anh H., điều quan trọng không phải là “diệt” cơn ngứa trong một lần, mà là hiểu nó, chăm đúng cách và giữ cho nó đừng bùng lên.
5. Điều đáng tin nhất: nói thật cả những điều mình không hứa được
Nhưng điều khiến anh yên tâm nhất ở buổi khám hôm ấy không phải là cái nút ráy được lấy ra. Đó là việc tôi nói thật cả những điều mình không hứa được. Chàm là bệnh của cơ địa, nên tôi không vẽ ra viễn cảnh “chữa một lần là khỏi hẳn”. Tôi nói thẳng: cái chăm được là làm cho anh hết ngứa, hết bong tróc, và hướng dẫn anh cách tự chăm đôi tai mỗi ngày để nó đừng bùng lại; còn cơ địa thì phải khéo mà sống chung.
6. Cảnh báo: khi nào bạn tuyệt đối không nên tự chữa
Câu chuyện của anh H. là một ca lành. Nhưng không phải cơn ngứa hay đau tai nào cũng vô hại. Bạn nên đi khám sớm, và tuyệt đối không tự nhỏ thuốc hay tự ngoáy, khi có một trong các dấu hiệu sau:
- Đau tai dữ dội, sưng nề lan ra vùng quanh tai.
- Chảy dịch, chảy mủ tai, hoặc dịch có mùi hôi.
- Nghe kém rõ rệt, ù tai kéo dài, hoặc chóng mặt – mất thăng bằng.
- Sốt đi kèm đau tai.
Lưu ý đặc biệt: Người có bệnh nền như tiểu đường hoặc suy giảm miễn dịch cần thận trọng hơn cả — viêm ống tai ngoài ở nhóm này có thể diễn tiến nặng và nguy hiểm. Với những trường hợp này, đừng tự xử lý ở nhà, hãy đến bác sĩ Tai Mũi Họng để được thăm khám.
7. Cái kết: đường về, trong tai không còn tiếng ù
Anh H. ra về, lại tám tiếng đường dài. Nhưng lần này trong tai không còn tiếng ù, và trong lòng không còn hoang mang. Anh biết mình bị gì, biết cái gì chăm được và cái gì phải kiên trì sống chung.
Cuối buổi, anh bảo mình theo dõi kênh đã lâu. Tôi cười — những đoạn clip ấy làm ra vừa để mọi người hiểu hơn một chút về đôi tai của mình, biết cái gì là bình thường, cái gì nên đi khám, để bớt người phải khổ trong âm thầm như anh.
8. Câu hỏi thường gặp về ngứa tai, chàm cửa tai và ráy tai
8.1. Ngoáy tai nhiều có gây hại không?
Có. Ngoáy tai thường xuyên bằng tăm bông, chìa khóa hay dụng cụ kim loại dễ làm trầy lớp da mỏng trong ống tai, đẩy ráy vào sâu và tạo điều kiện cho viêm, nhiễm trùng. Tai vốn có cơ chế tự làm sạch, phần lớn trường hợp không cần ngoáy sâu.
8.2. Chàm cửa tai có chữa khỏi hẳn được không?
Chàm cửa tai là bệnh do cơ địa, nên mục tiêu thực tế là kiểm soát tốt: hết ngứa, hết bong tróc và biết cách chăm để hạn chế tái phát — chứ không phải “khỏi hẳn một lần rồi thôi”. Khi chăm đúng, hầu hết mọi người sống chung nhẹ nhàng mà không còn khó chịu.
8.3. Bị ngứa tai, ù tai kéo dài thì nên làm gì?
Đừng tự ngoáy hay tự nhỏ thuốc theo mách bảo. Hãy đi khám để bác sĩ nội soi nhìn rõ bên trong — ngứa và ù có thể do chàm, do nút ráy, do viêm hay do nhiều nguyên nhân khác nhau, mỗi nguyên nhân cần một cách xử lý riêng.
8.4. Lấy ráy tai ở tiệm cắt tóc, spa có an toàn không?
Rủi ro nằm ở chỗ dụng cụ dùng chung không được tiệt trùng đúng cách và thao tác không nhìn rõ bên trong, dễ gây trầy xước, nhiễm nấm hoặc nhiễm khuẩn. Nếu ráy nhiều gây bít tắc, nên để cơ sở y tế soi và lấy an toàn.
8.5. Hay đi bơi, tắm biển về bị ngứa tai thì phòng thế nào?
Sau khi bơi hoặc tắm biển, hãy nghiêng đầu cho nước chảy ra và lau khô nhẹ vành tai; không đưa tăm bông vào sâu. Nếu bạn có cơ địa chàm, hãy hỏi bác sĩ về cách giữ tai khô và chăm da ống tai để tránh bùng phát.
Đặt lịch khám Tai Mũi Họng tại Long Biên
Nếu bạn hoặc người thân đang gặp các vấn đề về Tai – Mũi – Họng cần được thăm khám, anh chị hãy đặt lịch khám để được ThS.BS Phùng Tiến Hiệu trực tiếp nội soi và tư vấn tận tình.
Phòng khám Tai Mũi Họng Bác Sĩ Hiệu Long Biên
Địa chỉ: 441A Đường Bát Khối, Long Biên, Hà Nội
Hotline / Zalo: 0378 264 456 – 0395 264 456
Nội dung bài viết chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy đưa người bệnh tới cơ sở y tế để được bác sĩ trực tiếp thăm khám.